۱۴۱، مرکز مدیریت راههای کشورایمنی جادههاوضعیت راههای کشور
راهنمای رانندگی در بارانهای پاییزی و جلوگیری از سُر خوردن خودرو (پدیده هیدروپلنینگ)
اصول ایمنی رانندگی روی آسفالت لغزنده پاییز، روشهای کنترل خودرو هنگام سُر خوردن و استعلام زنده وضعیت لغزندگی راهها در سامانه ۱۴۱ را بخوانید.
با فرا رسیدن فصل پاییز و آغاز نخستین بارشهای فصلی در محورهای مواصلاتی، شرایط تردد در جادههای کشور وارد مرحله جدیدی میشود. نخستین بارندگیها پس از ماههای گرم و خشک تابستان، به دلیل ترکیب قطرات باران با گردوغبار، ذرات لاستیک و روغنهای رسوبکرده روی سطح آسفالت، لایهای صابونی و بسیار لغزنده ایجاد میکنند. این پدیده ضریب اصطکاک لاستیک با سطح راه را به شدت کاهش داده و مسافت توقف خودرو را تا چند برابر افزایش میدهد.
علاوه بر این، انباشت لایههای آب در چالهها و بخشهای شیبدار جاده پدیدهای خطرناک به نام «هیدروپلنینگ» (آبپیمایی) را به وجود میآورد که باعث از دست رفتن کامل هدایت فرمان و ترمزگیری میشود. در این مقاله، اصول علمی و عملی مهار خودرو در روزهای بارانی و نحوه بررسی زنده وضعیت بارندگی راهها از طریق سامانه ۱۴۱ بهطور کامل بررسی شده است.
پدیده هیدروپلنینگ (Hydroplaning) چیست و چگونه رخ میدهد؟
هیدروپلنینگ زمانی اتفاق میافتد که سرعت چرخش چرخها بیش از سرعت تخلیه آب از میان شیارهای عاج لاستیک باشد. در این حالت، لایهای نازک از آب میان تایر و سطح آسفالت قرار میگیرد و عملاً تماس فیزیکی لاستیک با زمین قطع میشود. در وضعیت هیدروپلنینگ:
-
خودرو روی قشری از آب شناور میشود.
-
فرمان بسیار سبک، بیاثر و گیج حس میشود.
-
فشردن پدال ترمز هیچ تاثیری در کاهش سرعت ندارد و میتواند باعث انحراف شدید خودرو شود.
اقدامات حیاتی هنگام سُر خوردن خودرو روی آسفالت خیس
اگر در حین رانندگی در جادههای بارانی، کنترل بخش عقبی یا جلویی خودرو از دست رفت، انجام واکنشهای سریع و صحیح مانع از چپ کردن یا خروج خودرو از مسیر میشود:
-
پرهیز از ترمز ناگهانی: بزرگترین اشتباه رانندگان در لحظه سر خوردن، کوبیدن روی پدال ترمز است. این کار تایرها را کاملاً قفل کرده و سر خوردن را غیرقابل کنترل میکند.
-
برداشتن پا از روی پدال گاز: بهآرامی پای خود را از روی پدال گاز بردارید تا با افت دور موتور، وزن خودرو به سمت جلو منتقل شده و اصطکاک تایرها بازیابی شود.
-
فرمان دادن در جهت سُر خوردن (فرمان معکوس): اگر انتهای خودرو به سمت راست منحرف میشود، فرمان را با آرامش و دقت به سمت راست بچرخانید. به محض احساس بازیابی تعادل، فرمان را صاف کنید تا خودرو به سمت دیگر پرتاب نشود.
-
پرهیز از حرکات تند و ناگهانی فرمان: هرگونه تغییر زاویه ناگهانی فرمان در شرایط لغزنده، خودرو را وارد چرخشهای متوالی (Spin) میکند.
چکلیست پاییزی ایمنی خودرو پیش از ورود به جاده
با توجه به آغاز فصل سرما و بارندگی در مهرماه، بررسی موارد زیر قبل از سفر ضروری است:
-
عمق آج تایرها: حداقل عمق استاندارد آج لاستیک برای تخلیه آب باران، ۳ میلیمتر است. رانندگی با لاستیکهای ساییده در باران پاییزی ریسک هیدروپلنینگ را به اوج میرساند.
-
تنظیم باد تایرها: افت یا افزایش غیراستاندارد فشار باد لاستیکها، سطح تماس مفید تایر با جاده را کاهش داده و ایجاد هیدروپلنینگ را تسریع میکند.
-
بررسی تیغههای برفپاککن و مایع شیشهشور: آفتاب شدید تابستان معمولاً تیغههای لاستیکی برفپاککن را خشک و فرسوده میکند؛ پیش از ورود به محورهای بارانی آنها را تعویض کنید.
-
سلامت چراغها و مهشکنها: روشن کردن چراغهای نور پایین در روزهای بارانی برای دیده شدن توسط سایر رانندگان الزامی است.
استعلام آنلاین بارندگی و لغزندگی راهها در سامانه ۱۴۱
برای اجتناب از رانندگی غافلگیرکننده در محورهای درگیر بارش شدید یا آبگرفتگی، مرکز مدیریت راهها آخرین وضعیت جوی جادهها را در سامانه ۱۴۱ ارائه میدهد:
۱. نقشه آنلاین وضعیت جوی
با مراجعه به وبسایت 141.ir یا اپلیکیشن موبایل ۱۴۱ و فعالسازی لایه «وضعیت جوی»، میتوانید مسیرهایی را که در حال حاضر دارای بارش باران، لغزندگی یا مهگرفتگی هستند، به همراه شدت ناپایداری مشاهده کنید.
۲. پایش بصری با دوربینهای نظارت تصویری
پیش از رسیدن به گردنهها و مسیرهای کوهستانی پربارش، با ورود به بخش «تصاویر دوربینها» در سامانه ۱۴۱، خیس بودن سطح مسیر و حجم بارندگی را بهصورت زنده ارزیابی کنید.
۳. تماس با شماره گویای ۱۴۱
در صورت عدم دسترسی به اینترنت در حین رانندگی، میتوانید با شمارهگیری تلفن سهرقمی ۱۴۱ از وضعیت باز بودن مسیرها، حوادث احتمالی ناشی از ریزش سنگ یا سیلابهای مقطعی مطلع شوید.
پرسشهای متداول (FAQ)
چرا اولین بارانهای پاییزی خطرناکتر از بارانهای زمستانی هستند؟
چون در ابتدای پاییز، باران با چربی، دوده و گردوغبار تلنبارشده چندماهه تابستان روی سطح جاده مخلوط میشود و قشر صابونی بسیار لغزندهای ایجاد میکند که چسبندگی لاستیک را به شدت کاهش میدهد.
چگونه پدیده هیدروپلنینگ را احساس کنیم و چه واکنشی نشان دهیم؟
احساس سبکی غیرمعمول فرمان و بیاثر بودن آن نشانه هیدروپلنینگ است. در این حالت پدال گاز را رها کرده، ترمز نزنید، فرمان را در جهت حرکت مستقیم یا ملایم حفظ کنید تا سرعت افت کرده و لاستیک مجدداً سطح آسفالت را لمس کند.
آیا اطلاعات هشدارهای بارش و لغزندگی در سامانه ۱۴۱ ثبت میشود؟
بله، هشدارهای سطح زرد، نارنجی و قرمز هواشناسی جادهای به همراه تصاویر زنده دوربینهای راهداری در تمام محورهای اصلی کشور بهصورت ۲۴ ساعته در سامانه ۱۴۱ بهروزرسانی میشود.
